Hướng dẫn cách bày mâm ngũ quả ngày Tết | Nguồn gốc, ý nghĩa

Tìm hiểu về nguồn gốc, ý nghĩa mâm ngũ quả và các loại trái cây. Hướng dẫn cách bày mâm ngủ quả ngày Tết 3 miền Bắc - Trung - Nam chi tiết, và những lưu ý khi chọn quả.

Để chào đón một năm mới nhiều bình an - may mắn, người Việt có rất nhiều phong tục, tập quán đặc sắc, được lưu giữ cho đến ngày hôm nay. Trong đó phải kể đến tục lệ bày mâm ngũ quả ngày Tết. Bài viết hôm nay sẽ giúp bạn tìm hiểu rõ hơn về tập tục này, cũng như những nét đặc trưng trong văn hóa vùng miền thông qua cách chọn lựa và bày mâm ngũ quả Tết cổ truyền nhé!

I. Nguồn gốc, ý nghĩa mâm ngũ quả

Theo thuyết duy vật cổ đại, thì mọi loại vật chất đều được tạo thành bởi 5 yếu tố là: Kim - Mộc - Thủy - Hỏa - Thổ. Tục lệ bày mâm quả với 5 loại khác nhau trên bàn thờ ngày Tết cũng được xuất phát từ quan niệm này. Trên mâm quả ngày Tết, gọi là ngũ quả bởi thường bao gồm 5 loại quả khác nhau, nhằm thể hiện ước muốn của người Việt về một năm mới có được ngũ phúc lâm môn: Phú – Quý – Thọ – Khang – Ninh.

Nguồn gốc, ý nghĩa mâm ngũ quả ngày Tết

Việc bày mâm hoa quả trên bàn thờ ngày Tết mang ý nghĩa nhằm bày tỏ lòng thành kính của con cái đối với các bậc tổ tiên, thể theo đạo lý uống nước nhớ nguồn. Quả cũng là mang ý nghĩa tượng trưng cho thành quả lao động cả năm mà con cháu dâng lên các bậc bề trên. Việc lựa chọn 5 loại quả nào để bày lên bàn thờ ngày Tết cũng còn tùy thuộc vào quan niệm cũng như đặc trưng sản vật của mỗi vùng miền.

II. Ý nghĩa các loại quả

III. Cách bày mâm ngũ quả

1. Người miền Bắc

Ở miền Bắc mâm ngũ quả thường phải phối theo 5 màu: Kim (trắng), Mộc (xanh), Thủy (đen), Hỏa (đỏ), Thổ (vàng). Do đó, mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Bắc thường có 5 loại quả: chuối, bưởi, táo, hồng và quýt.

Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc

Cách trình bày phổ biến và truyền thống nhất là: để nải chuối ở dưới cùng, đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác. Ở chính giữa là quả bưởi hoặc phật thủ vàng, táo, hồng, quýt thì bày xung quanh còn những chỗ trống có thể cài xen kẽ quất, táo xanh hoặc quả ớt chín đỏ.

2. Người miền Trung

Đối với miền Trung, các loại quả thường thấy trong mâm ngũ quả thường là thanh long, chuối, dưa hấu, mãng cầu, dứa, sung, cam, quýt,… Mâm ngũ quả thường được xếp hình tháp hoặc hình long phụng với cặp dưa đặt hai bên. Ngoài ra còn có thể xếp thêm nhiều loại hoa quả khác bên cạnh.

Cách bày mâm ngũ quả miền Trung

3. Người miền Nam

Với những loại trái cây phong phú và đa dạng, người miền Nam thường trưng các loại ngũ quả gồm có: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung.

Cách bày mâm ngũ quả miền Nam

Để mâm ngũ quả được đẹp, người ta chọn 3 loại quả to nhất là đu đủ, dừa, xoài lên phía trước. Sau đó, bày những quả còn lại lên trên để tạo thành hình ngọn tháp. Khi chọn mua, người ta lựa chọn đu đủ xanh, có những đốm vàng là đẹp nhất. Trong khi đó, xoài nên có màu vàng đẹp, mãng cầu có dáng đẹp.

IV. Những lưu ý chung

Bạn cần hiểu về thuyết ngũ hành để tránh các lỗi như mâm quả không có đủ 5 màu ngũ hành, hoặc tổ hợp trái cây không mang ý nghĩa. Ngoài ra, mâm ngũ quả chỉ bày quả, không đặt thêm hoa hoặc thực phẩm nào khác. Số lượng trái cây trên mâm ngũ quả chỉ tính loại, không tính quả.

Bên cạnh đó, bạn cần cân nhắc việc mua trái cây/ quả sớm vì nếu mua phải những quả chín ép sẽ rất nhanh hỏng. Không nên rửa quả trước khi đặt lên ban thờ vì sẽ làm quả sớm bị thối hoặc héo ở những chỗ còn đọng nước.

Trung tâm chuyên sửa chữa thay thế, bảo hành miễn phí, nhượng quyền thương hiệu trungtambaohanh.com + marketing.