Lá vối là lá gì? Tác dụng của nước lá vối, cách ủ và các lưu ý khi dùng

1 Lá vối là lá gì?

Cây vối còn được gọi là cây trâm nắp, là loại cây thân mộc, được xếp vào loài thực vật có hoa, thuộc họ Đào kim nương. Đây là loại cây mọc hoang dại, xuất hiện tại khắp nơi, chủ yếu ở vùng đồng bằng và trung du Bắc Bộ nước ta.

Cây vối có thể cao từ 12 - 15 mét tùy vào môi trường và điều kiện sống, vỏ cây có màu nâu đen, trên thân có các vết nứt dọc.

Lá vối có hình trái xoan ngược hay có dáng bầu dục, có hình trứng rộng và giảm dần độ nhọn về phía gốc, phần mũi nhọn ngắn. Hai mặt lá có màu nhạt đều nhau, có xuất hiện các đốm nâu, phiến lá dày, có độ dai và hơi cứng, lá vối khi già sẽ bắt đầu xuất hiện các đốm đen ở mặt dưới.

Lá vối có mùi thơm dễ ngửi, không gây khó chịu, trong lá vối có chứa khoảng 4% tinh dầu nên tạo mùi thơm rất dễ chịu, ngoài ra còn có các thành phần khác như tannin, một số loại vitamin, khoáng chất,..

Trên thị trường hiện nay thường được chia làm 2 loại lá vối cơ bản:

• Loại 1: Thường được gọi là "vối kê" hoặc "vối nếp", là những chiếc lá có kích thước nhỏ hơn lòng bàn tay, lá có màu vàng xanh.
• Loại 2: Lá vối loại này còn được gọi là lá "vối tẻ", chúng có kích thước to hơn lòng bàn tay, lá có màu xanh thẫm, dáng hình thoi.

2 Tác dụng của nước lá vối

Giải khát

Nước lá vối dễ uống, có mùi thơm dịu nên được mọi người sử dụng làm loại nước giải khát vào ngày hè.

Khi sử dụng nước vối hay nước trà xanh, cơ thể chỉ đào thải khoảng 1/5 lượng nước đã uống, phần còn lại sẽ được loại bỏ từ từ, giúp cơ thể duy trì lượng nước nhiều và lâu hơn chỉ uống nước lọc.

Hỗ trợ trị bệnh ngoài da

Lá vối còn được sử dụng trong việc hỗ trợ điều trị ghẻ, lở, mụn nhọt, có tác dụng hiệu quả với các bệnh ngoài da. Bạn chỉ cần dùng lá vối tươi hoặc khô mang đi nấu lấy nước đặc, có thể tạo thành một loại dung dịch sát khuẩn hữu hiệu.

Cải thiện tiêu hoá

Sau bữa ăn khoảng 20 - 30 phút, bạn có thể đun một bình nước lá vối để sử dụng, vừa có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, lá vối còn thúc đẩy quá trình tiêu hóa, ngăn ngừa trạng thái đầy bụng, khó tiêu.

Giảm triệu chứng viêm đại tràng

Ngoài ra trong lá vối có chứa các tanin có tác dụng bảo vệ niêm mạc ruột và các tinh dầu có tính kháng khuẩn, giúp bảo vệ đường ruột khỏe mạnh hơn, bảo vệ niêm mạc đại tràng cực kì hữu hiệu.

Các kháng sinh thực vật được tìm thấy trong lá vối có tác dụng tiêu diệt các vi khuẩn gây hại có thể nhắc đến như: Salmonella, Streptocous,… giúp cải thiện tình trạng sức khỏe cho người bệnh đại tràng.

Hỗ trợ ngăn ngừa biến chứng bệnh tiểu đường

Trong nước lá vối có chứa một hàm lượng chất oxy hóa cao, khi sử dụng nước vối như loại thảo mộc uống hàng ngày với liều lượng thích hợp, có thể giúp cơ thể bạn duy trì lượng đường huyết ở mức ổn định. Có tác dụng tích cực trong việc hỗ trợ ngăn ngừa bệnh tiểu đường, hạn chế biến chứng của bệnh.

Hỗ trợ điều trị gout

Tiêu thụ quá nhiều chất đạm sẽ khiến cơ thể không chuyển hoá hết acid uric - nguyên nhân gây ra tình trạng sưng đỏ, đau nhức của bệnh gout.

Theo Đông y, lá vối có vị đắng, tính mát, có tác dụng lợi tiểu, tiêu độc, hỗ trợ tiêu hoá rất tốt. Tiêu thụ loại lá này thường xuyên giúp cơ thể đào thải acid uric tốt hơn. Từ đó, làm giảm tình trạng đau nhức của những người mắc bệnh gout.

Bên cạnh lá vối, thì nụ vối (một bộ phận của cây vối) cũng có những tác dụng tích cực cho sức khỏe như: hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, giúp kháng khuẩn hiệu quả, ngoài ra nếu pha nụ vối thành trà uống sẽ giúp giải nhiệt cho cơ thể, làm chậm quá trình lão hóa,...

3 Ai cần kiêng lá vối? Lưu ý khi sử dụng lá vối

Đối tượng cần tránh dùng

Lá vôi có thể gây ra một số tác dụng phụ nếu không dùng đúng đối tượng. Vì thế, những ai đang gặp vấn đề sau đây nên hạn chế dùng loại lá này:

• Lá vối có tác dụng kiểm soát đường huyết và hỗ trợ ngăn ngừa tăng cân. Vì thế, người gầy hoặc người đang bị suy nhược cơ thể không nên dùng loại lá này.
• Phụ nữ có thai không nên uống nước lá vối đặc, vì có thể làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hoá và nước ối.
• Trẻ em có đường tiêu hoá kém. Vì thế, phụ huynh không nên cho con trẻ uống nước lá vối vì có thể làm ảnh hưởng đến hệ tiêu hoá của trẻ.

Lưu ý khi sử dụng lá vối

Tuy lá vối có nhiều công dụng, nhưng loại lá này không thể thay thế thuốc điều trị của bác sĩ. Vì thế, bạn cần tham khảo ý kiến của những người có chuyên môn, tránh lạm dụng sẽ gây ra các hậu quả không mong muốn.

Để đảm bảo an toàn cho sức khoẻ của bản thân, bạn cần lưu ý những điều sau đây khi sử dụng:

Hạn chế dùng lá vối khi đói

Vì trong lá vối có các chất hỗ trợ tiêu hóa thức ăn, thúc đẩy hoạt động đường ruột, nên nếu uống lá vối khi bụng đang đói có thể gây ra tình trạng choáng váng, mệt mỏi.

Không uống nước vối ngay sau bữa ăn

Ngay sau khi ăn nếu sử dụng nước vối, trong bao tử lúc này đồng loạt phải tiêu hóa một lượng lớn thức ăn, sẽ làm giảm đi việc hấp thụ các chất dinh dưỡng có trong lá vối. Làm vô hiệu hóa tác dụng mà lá vối có thể tạo ra.

Uống nước vối vừa đủ

Bất kì loại thảo mộc nào dù tốt đến đâu cũng không nên quá lạm dụng, liều lượng quyết định đến chất lượng của một loại thảo mộc. Việc sử dụng nước vối cũng tương tự, bạn chỉ nên sử dụng khoảng 100gr lá vối, ước tính khoảng 200 - 300ml nước vối cho một ngày là vừa đủ.

Kết hợp tập thể dục

Bên cạnh việc sử dụng lá vối, bạn nên kết hợp một chế độ ăn uống hợp lý và sử dụng những bài tập thể dục vừa sức. Luyện tập hàng ngày giúp nâng cao tác dụng mà lá vối mang đến cho cơ thể.

4 Cách ủ lá vối

Ủ lá vối bằng nước

Lá vối tươi mua về bạn đem rửa sạch rồi dùng dao cắt thành 2 hoặc 3 phần. Sau đó, đem tất cả vào ngâm trong thau nước khoảng 3 ngày. Cứ qua 1 ngày bạn lại tiến hành thay nước 1 lần rồi mang đi phơi khô trong khoảng 3 - 5 tiếng.

Sau khi phơi xong, bạn để lá vối trong túi zip hoặc bao ni lông buộc kín, rồi bảo quản ở nơi thoáng mát. Cách làm này có thể bảo quản lá vối trong khoảng 8 - 12 tháng.

Ủ lá vối bằng rơm hoặc lá chuối

Đầu tiên, bạn chuẩn bị 1 cái thùng, chum hoặc vại sành đã vệ sinh sạch rồi tiến hành lót rơm hoặc lá chuối xuống dưới đáy.

Sau đó, cho lá vối đã rửa sạch vào rồi phủ rơm lên trên. Tiếp đến, bạn di chuyển chum, vại, thùng đựng lá đến nơi thoáng mát rồi lật úp chum xuống, ủ trong khoảng 2 - 3 ngày.

Sau thời gian ủ, lá vối sẽ chuyển sang màu đen. Lúc này, bạn bắt đầu lấy ra phơi khô khoảng 3 - 5 tiếng là có thể mang đi bảo quản để sử dụng dần.

5 Cách nấu lá vối tươi

Lá vối có thể được dùng để nấu thành nước uống, nước lá vối hay còn được gọi là trà vối.

Phần lá hoặc nụ hoa vối sau khi thu hoạch được ủ chín, trải qua thời gian phơi khô, khi dùng mang đi nấu lên, sử dụng phần nước. Nước lá vối được dùng như một loại trà thông thường, được sử dụng hàng ngày tại những vùng nông thôn, khu vực Đồng bằng Bắc Bộ.

Cách hãm lá vối tươi

Lá vối sau khi hái từ trên cây về mang đi rửa sạch với nước một cách nhẹ nhàng, sử dụng khoảng 4 - 5 lá. Cho lá vào bình giữ nhiệt, rồi thêm nước vừa được đun sôi vào bình. Chờ khoảng 20 phút.

Chờ đến khi nước nguội bớt, lá vối bắt đầu ra nước, nhiệt độ khoảng 40 độ C thì bạn có thể rót ra ly và thưởng thức. Nước vối pha xong có màu vàng nhạt, mùi thơm dịu, có vị ngọt và xen chút vị chát.

Bạn có thể sử dụng nước vối khi còn ấm hoặc thêm đá để dùng, tùy theo sở thích.

Cách hãm lá vối khô

Lá vối sau khi được mang đi phơi khoảng 1 nắng, lá đã khô, bạn sử dụng khoảng 5 - 6 lá. Mang đi rửa sạch một cách nhẹ nhàng.

Chuẩn bị một ấm siêu tốc chứa khoảng 1.5 lít nước, thả hết lá vối vào, đun đến khi nước sôi. Ngắt điện và giữ nguyên nắp bình trong khoảng 20 phút là có thể sử dụng.

Rót nước ra ly và thưởng thức thôi nào, nước vối thu về có màu vàng xanh đẹp mắt, thơm dịu dễ uống.

6 Cách bảo quản nước lá vối

So với nước trà, nước lá vối có thời gian sử dụng lâu hơn. Vì thế, bạn có thể bảo quản trong tủ lạnh và để qua đêm. Hôm sau, bạn chỉ cần đun nóng lên là có thể sử dụng tiếp.

Tuy nhiên, để bảo đảm an toàn cho sức khoẻ của bản thân cũng như giữ trọn vẹn hương vị, công dụng của nước lá vối, chúng ta nên sử dụng trong ngày là tốt nhất nhé!

Hy vọng với các thông tin mà Trung Tâm Bảo Hành vừa chia sẻ có thể giúp bạn hiểu thêm tác dụng của lá vối. Chúc bạn và gia đình có thật nhiều sức khỏe nhé!