Tết đoan ngọ là ngày tết đặc biệt trong năm, mang đậm bản sắc dân tộc. Hãy click vào bài viết để xem rõ hơn về ngày này cũng như để biết nên ăn, cúng gì vào ngày này nhé!
Tết Đoan Ngọ hay còn gọi là Tết Đoan Dương, Tết Giết Sâu Bọ. Trong tiếng anh, Tết Đoan Ngọ là Mid-year Festival – 5/5 (lunar). Dịp lễ này được diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch hàng năm. Năm nay (2021), tết Đoan Ngọ sẽ trùng vào ngày 14/06/2021.
Không riêng ở Việt Nam, chúng ta có thể thấy Tết Đoan Ngọ còn được diễn ra ở các nước khác như Hàn Quốc, Triều Tiên, Trung Quốc thông qua các hình ảnh, video được chia sẻ trên mạng xã hội hoặc trên điện thoại, laptop,.... Đoan có nghĩa là mở đầu, trong khi Ngọ là giờ Ngọ (lúc mặt trời bắt đầu ngắn nhất, Trái Đất trùng với ngày hạ chí, trong khoảng từ 11 giờ trưa đến 1 giờ chiều).

Tết Đoan Ngọ được diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 (Âm lịch)
Tại Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết Giết Sâu Bọ vì vào ngày này, mọi người sẽ phát động phong trào giết sâu bọ để bảo vệ mùa màng và người dân sẽ nấu những món ăn “Diệt sâu bọ” trong cơ thể.
Truyền thuyết kể rằng, khi kết thúc mùa vụ, trong khi người nông dân đang tổ chức ăn mừng vì trúng lớn thì sâu bọ lại kéo tới phá hoại, ăn hết thực phẩm và trái cây. Trong lúc khó khăn người dân không biết làm thế nào thì có một ông lão xưng là Đôi Truân đến dạy người dân cách lập đàn cúng bằng Bánh giò, trái cây trước nhà và vận động cơ thể.

Nguồn gốc tết Đoan Ngọ xuất hiện từ rất lâu trước đây
Mọi người thấy vậy liền hưởng ứng và đúng là diệt được hết lũ sâu bọ. Từ đó về sau, người dân đều theo lời khuyên của Đôi Truân cúng bái để giết sâu bọ vào ngày mùng 5 tháng 5 Âm lịch hằng năm.
Tết Đoan Ngọ không chỉ mang ý nghĩa để diệt trừ sâu bọ, bảo vệ mùa màng, mà đây còn là dịp để con cái nhớ tới công lao của tổ tiên.

Tết Đoan Ngọ không chỉ mang ý nghĩa diệt sâu bọ, mà đây còn là dịp ghi nhớ công lao tổ tiên
Ở một số nơi xem Tết Đoan Ngọ là dịp để ăn mừng kết thúc mùa màng, là lúc gia đình sum vầy để tưởng nhớ đến ơn dưỡng dục của đấng sinh thành.
Trong ngày Tết Đoan Ngọ, mâm cúng được chia ra thành 2 phần là lễ cúng gia tiên và lễ cúng ngoài trời. Mâm cỗ có thể làm chay hoặc mặn tùy theo gia chủ.

Minh họa mâm cúng lễ gia tiên vào tết Đoan Ngọ
Một mâm cơm chay.
Bánh chay, xôi chay các loại.
Mâm hoa quả ngũ sắc có đủ năm vị cay, chua, đắng, mặn, ngọt.
9 bông hoa đồng tiền đỏ cài lên mâm hoa quả.
Ba chén rượu ba màu trắng, đỏ, vàng, trong rượu có pha một chút hùng hoàng.
Ba chén nước trà ba hương vị khác nhau, cùng vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá.
Lưu ý: Có thể mua một chút tiền âm phủ.

Mâm cúng lễ cầu xin Ngọc Hoàng Đại Đế và Thần Tiên
Lễ cầu xin Ngọc Hoàng Đại Đế và Thần Tiên được cúng ngoài trời và đặt quay mặt cúng về hướng Nam. Mâm cúng gồm:
Bàn lễ trải một tấm vải đỏ rộng.
Bánh chay các loại và một mâm xôi.
Mâm hoa quả ngũ sắc có đủ năm vị cay, chua, đắng, mặn, ngọt.
9 bông hoa đồng tiền đỏ cài lên mâm hoa quả.
5 chén rượu năm màu trắng, đỏ, vàng, xanh, đen, trong rượu có pha một chút hùng hoàng.
5 chén nước trà năm hương vị khác nhau, cùng vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá.
Một chiếc lọng đỏ có viền vàng.
Lưu ý: Không được cúng tiền âm phủ.
Vào dịp tết Đoan Ngọ cũng là lúc thời tiết oi bức. Một số món ăn được khuyến khích nên ăn vào dịp lễ này bao gồm:
- Thịt vịt: Vào ngày Tết Đoan Ngọ, dương khí mạnh nên ăn thịt vịt có tính hàn, giải nóng, làm mát cơ thể.

Ăn thịt vịt vào dịp Tết Đoan Ngọ giúp giải nóng, làm mát cơ thể
- Rượu nếp: Dân gian cho rằng bộ phận tiêu hoá của con người thường có các loại ký sinh gây hại và chỉ ngày mùng 5.5 (âm lịch) có thể dùng rượu nếp để loại bỏ chúng.
- Bánh ú tro: Là món ăn không thể thiếu ở Miền Nam và miền Trung trên mâm cơm cúng. Mỗi nhà thường mua từ ba đến bốn chục bánh.
- Mâm quả: Người xưa quan niệm rằng tết vào Đoan Ngọ các loài sâu bọ đều hoảng hốt vì nhà ai cũng có bữa cỗ “giết sâu bọ” vào sáng sớm với hoa quả đầu mùa.
- Chè trôi nước: Không chỉ có trong ngày 3.3 âm lịch, mà nó còn là món ăn được yêu thích vào ngày tết Đoan Ngọ.
Nhiều người truyền tai nhau về các hoạt động không nên làm vào ngày tết Đoan Ngọ để tránh tà khí và mang đến may mắn như:

Tránh làm rơi tiền vào tết Đoan Ngọ để tránh mất tài lộc
Không vứt giày dép lộn xộn: Trong tiếng Hán, giày dép đồng âm với từ “tà”. Vì vậy, hãy để giày dép ngay ngắn để mang lại may mắn.
Tránh để rơi tiền: Rơi tiền hoặc ví trong Tết Đoan Ngọ chẳng khác gì bạn để rơi mất tài lộc, tài vận ắt đi xuống.
Không mua vật phẩm có hình thù kỳ quái: Nên tránh mua những vật phẩm có hình thù kỳ quái, không rõ nguồn gốc, ý nghĩa để tránh rước thêm tà khí về.
Không chọn phòng đầu tiên hoặc cuối cùng ở hành lang khi ở khách sạn, nhà nghỉ: Theo phong thủy, phòng đầu tiên hoặc cuối cùng ở hành lang khi ở khách sạn, nhà nghỉ dễ hút nguồn năng lượng tiêu cực, không tốt cho sức khỏe.
Tránh dừng chân ở nơi âm u: Nếu bạn xuất hành trong ngày Tết Đoan Ngọ nên tránh xa bệnh viện, đám ma vì những nơi này âm khí quá nặng, dễ chiêu bệnh tật, tà khí.
Vậy là chúng tôi vừa chia sẻ đầy đủ các thông tin xoay quanh chủ đề Tết Đoan Ngọ trong bài viết vừa rồi. Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ngày tết đặc biệt của nước ta.