Tổng hợp các loại tiêu được sử dụng phổ biến trong ẩm thực

1 Tiêu đen

Tiêu đen hay còn gọi là hồ tiêu, cổ nguyệt hay hắc cổ nguyệt được xếp vào họ Hồ tiêu, cây dạng dây leo. Loại cây này được biết đến với nguồn gốc ở Ấn Độ, tại Việt Nam hiện nay cũng được trồng khá phổ biến từ Châu Đốc, Hà Tiên, Phú Quốc, Bà Rịa, hay vùng đất Quảng Trị,..

Quả tiêu có dạng hình cầu nhỏ, mọc theo dạng chùm từ 20 - 30 quả, khi còn sống quả màu xanh lục, chuyển dần sang màu vàng, màu đỏ khi quả chín.

Người ta thường thu hoạch những chùm tiêu xanh và mang đi phơi khô, những quả tiêu sẽ ngả sang màu đen, vỏ quả nhăn nheo, lúc này ta thu được hạt tiêu đen. Chúng thường được sản xuất đại trà dưới dạng bột nhuyễn mịn hoặc giữ nguyên dạng hạt.

Những hạt tiêu đen khi ăn có vị cay ấm, mức độ cay nhẹ không quá nồng cùng với mùi thơm đậm, nên thường sử dụng phổ biến như một loại gia vị được rắc lên thức ăn để gia tăng hương vị, kích thích vị giác giúp ăn ngon miệng hơn.

Bên cạnh đó, tiêu đen còn mang đến giá trị dược tính nhất định, với liều lượng cùng cách dùng phù hợp tiêu đen giúp kích thích tiêu hóa tốt, hỗ trợ điều trị các bệnh viêm phế quản, loét dạ dày, có tác dụng tích cực trong quá trình điều trị viêm khớp, làm đẹp da,...

2 Tiêu sọ

Ở nước ta, tiêu sọ được sản xuất nhiều ở khu vực phía Nam và sử dụng phổ biến khắp cả nước.

Tiêu sọ hay còn được gọi là tiêu trắng, tương tự như tiêu đen, chúng là sản phẩm của cùng 1 giống cây họ Hồ tiêu, dây leo và cho quả theo từng chùm. Khác biệt từ giai đoạn thu hoạch và quá trình sản xuất cho ra 2 sản phẩm tách biệt là tiêu sọ (tiêu trắng) và tiêu đen.

Nếu tiêu đen thu hoạch quả khi còn xanh thì tiêu sọ sẽ sử dụng tiêu đã chín, quả chuyển sang màu đỏ thì loại bỏ hết vỏ đi rồi mang đi phơi khô.

Tiêu sọ có dạng hạt tròn nhỏ, màu trắng ngà hoặc màu xám, ít nhăn nheo, khi ăn có vị cay nồng hơn nhiều so với tiêu đen do quả tiêu đã chín. Tuy nhiên mùi thơm dịu hơn, do lớp vỏ quả tiêu đã bị loại bỏ trong quá trình chế biến.

Cũng như các loại tiêu thông thường, tiêu sọ được thêm vào các món ăn trong quá trình nấu nướng, đặc biệt là các món ăn đòi hỏi có đủ hương vị thơm ngon mà vẫn duy trì tính thẩm mỹ.

Khi dùng hạt tiêu sọ sẽ được giã nhuyễn hoặc giữ nguyên, mang đến tác dụng tích cực cho hệ tiêu hóa, giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh về tim mạch và các bệnh ung thư,.. Tuy nhiên, giá trị dược liệu vẫn kém hơn so với tiêu đen.

3 Tiêu xanh

Tiêu xanh có cùng giống cây với các loại tiêu sọ và tiêu đen, chúng được thu hoạch quả ngay khi còn non để bắt đầu quá trình sản xuất, cung ứng ra thị trường. Cây Hồ tiêu được trồng trải đều trên cả nước ta, nhưng trồng ở các vùng phía Nam là chủ yếu.

Những chùm tiêu còn xanh mướt, non mềm và quả vẫn chưa tạo được sọ tiêu sẽ được hái xuống, nên khi ăn bạn có thể dễ dàng nhai nát cả hạt. Tiêu xanh có vị cay nhẹ và mùi thơm ở mức độ vừa phải, không quá đậm như tiêu đen, nhưng thơm hơn tiêu sọ.

Người ta thường dùng tiêu xanh nhưng loại nguyên liệu thêm vào các món ăn, vừa có tác dụng lấn át đi mùi hôi của các nguyên liệu khác, vừa tạo được mùi thơm hấp dẫn.

Bên cạnh đó, tiêu xanh mang đến công dụng điều trị bệnh cảm cúm, tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ hệ tiêu hóa,.. Tiêu xanh còn được dùng như các món ăn kèm như tiêu xanh ngâm giấm, tiêu xanh ngâm nước mắm,...

4 Tiêu hồng - Tiêu đỏ

Tiêu hồng hay còn gọi là tiêu đỏ, có tên khoa học là Schinus terebinthifolius, một số người hay gọi theo tên tiếng anh là Pink Pepper. Là dạng cây bụi nhỏ, sinh trưởng và phát triển ở những vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới, được đánh giá là loại cây khó trồng.

Loại tiêu này có màu đỏ hồng đẹp mắt, mang lại giá trị thẩm mỹ cao, hạt tiêu tròn và nhỏ. Khi ăn bạn có thể cảm nhận được vị cay hơi the the ở đầu lưỡi, tuy nhiên khá nhạt so với các loại tiêu khác, mức độ tạo mùi thơm cũng nhẹ hơn nhiều.

Thêm tiêu hồng vào các món ăn giúp tăng hương vị, đồng thời thích hợp cho việc trang trí các món ăn mang phong cách sang trọng.

Giá trị của hạt tiêu hồng chủ yếu nằm ở phần dược tính có ích cho cơ thể, chúng có tác dụng tích cực trong quá trình kích thích lợi tiểu, thúc đẩy quá trình điều trị cảm cúm, ho, viêm phế quản. Tiêu hồng còn có đặc tính kháng viêm, hỗ trợ tốt quá trình điều tiết kinh nguyệt, có tác dụng đốt cháy mỡ thừa,..

Tuy nhiên, tiêu hồng cần phải được lưu ý khi dùng cho phụ nữ có thai, tốt nhất nên thông qua ý kiến của bác sĩ trước khi dùng để tránh các tác hại không mong muốn nhé!

5 Tiêu rừng Tây Bắc - Hạt mắc khén

Tiêu rừng hay còn được gọi là mắc khén là một loại cây thân gỗ, dáng mọc thẳng, thuộc loại cây mọc hoang trong các khu rừng trải dài từ Bắc vào Nam, khác biệt hoàn toàn so với cây Hồ tiêu dạng dây leo thường thấy.

Bạn có thể tìm thấy hạt tiêu rừng tại các tỉnh Cao Bằng, Hà Giang, Điện Biên, Sơn La, Kon Tum, Đắk Lắk,...và các nước lân cận như Lào, Campuchia,..

Quả tiêu rừng mọc thành từng chùm, mỗi chùm chỉ có khoảng 3 quả, nằm xen kẽ các cành, khi thu hoạch loại sạch hết cuống lá rồi phơi khô hạt để sử dụng hoặc dùng tươi vẫn được.

Tiêu rừng khi phơi khô có màu nâu sẫm hơi ngả đen, hương vị khác biệt rõ ràng so với tiêu thông thường vì chúng rất thơm, khi ngửi thấy dễ chịu và ít hắc hơn hẳn. Độ cay nhẹ, gây tê đầu lưỡi ngay khi nếm thử, mùi vị xen lẫn giữa cây sả và lá chanh.

Người ta thường sử dụng hạt tiêu rừng như một loại gia vị, phù hợp với các món nướng, giúp tăng độ đậm đà cho món ăn.

Thêm vào đó là công dụng dược liệu được ít người biết đến, hạt tiêu rừng có hiệu quả tích cực trong quá trình điều trị các bệnh đau nhức xương khớp, hỗ trợ điều tiết tiêu hóa, giải cảm, điều tiết kinh nguyệt,...

6 Tiêu Jamaica

Tiêu Jamaica là loại cây mọc chủ yếu ở vùng Trung Mỹ, Mexico, hay các khu vực Tây Ấn,.. người ta thu hoạch cả quả tiêu khi chúng vẫn còn chưa chín để sấy khô và sản xuất ra thị trường.

Hạt tiêu Jamaica có dáng tròn, màu sắc nâu đen, có mùi thơm và vị cay đặc trưng. Tương tự như các loại tiêu khác, tiêu Jamaica là một loại gia vị nấu ăn tuyệt vời, giúp tạo mùi hương và tăng vị đậm đà.

Trong y học, tiêu Jamaica cũng cho thấy tác dụng rõ ràng trong quá trình điều trị các bệnh khó tiêu, đầy hơi, giúp giảm đau cơ, điều trị cảm lạnh hiệu quả,...

Trong công nghiệp, người ta thường dùng loại tiêu này như một thành phần để sản xuất kem đánh răng.

7 Tiêu xô

Tiêu xô còn có tên gọi khác là tiêu đen xô, tiêu loại 3 là một loại thuật ngữ dùng để chỉ loại tiêu được thương lái thu mua về từ người dân, bao gồm tất cả các loại tiêu đen, tiêu lép và cả tạp chất,..

Đây là nhóm tiêu khô đã được phơi hoặc sấy nhưng vẫn chưa được xử lí, chưa được làm sạch và vẫn còn lẫn tạp chất.

Giá thành của tiêu xô trên thị trường có thể chênh lệch nhau, chủ yếu là do tỷ lệ rác trong từng nhóm tiêu xô là nhiều hay ít.

Tiêu xô thường được dùng để buôn bán sỉ, sau đó lại được khách hàng phân thành từng loại riêng biệt để bán cho khách hàng lẻ.

8 Tiêu lốp - Tiêu lốt

Tiêu lốp có tên khoa học là Piper longum, là loại cây thuộc họ Hồ tiêu, chúng có khá nhiều tên gọi khác như tiêu lốt, tiêu dài, tiêu thất,..

Là loại cây thân thảo, gốc mọc bò, cành cây thẳng đứng, xuất hiện nhiều ở vùng nhiệt đới của Châu Á, ngoài ra chúng được tìm thấy ở khu vực Đông Nam Á, Nam Trung Hoa, Ấn Độ,.. Ở nước ta, tiêu lốp được trồng nhiều ở Bình Định, Quảng Nam, Bình Dương, Bình Phước,...

Quả tiêu lốp có dáng hơi cong, hình trụ dài khá giống quả ớt thông thường, quả tiêu lốp dài khoảng 1.5 - 3.5cm, đường kính từ 0.3 - 0.5cm, vỏ ngoài có màu nâu hoặc đen.

Chúng được nhận xét là có vị cay nồng và thơm hơn so với các loại tiêu thông thường. Bạn hoàn toàn có thể dùng tiêu lốp thay thế cho các loại tiêu khác để thêm vào các món ăn như một loại gia vị giúp tạo vị cay, cùng mùi thơm hấp dẫn.

Theo y học, tiêu lốp cho thấy tác dụng hiệu quả trong việc điều trị các bệnh về hô hấp, viêm xoang, các bệnh liên quan đến tiêu hóa, điều trị đau răng, điều hòa kinh nguyệt ở nữ giới, loại tiêu này còn cho thấy tác dụng đốt cháy mỡ thừa, hỗ trợ làm chậm quá trình lão hóa,...

9 Tiêu lép

Loại tiêu này thật ra là những quả tiêu còn non đã bị hái hoặc tự rụng, lúc này chúng vẫn chưa tạo được phần sọ tiêu, hạt nhân vẫn chưa đủ cứng. Khi phơi khô chúng chỉ còn lớp vỏ mỏng bên ngoài và gần như rất ít nhân bên trong.

Do đó, giá thị trường của tiêu lép là rất thấp, nếu để riêng rất khó để sản xuất ra thị trường, người dân thường trộn chung với tiêu đen để bán cho thương lái, hoặc xay nhuyễn cùng với các loại tiêu khác để bán.

Trên đây là tất tần tật thông tin về các loại tiêu được sử dụng phổ biến trong ẩm thực hiện nay mà Trung Tâm Bảo Hành muốn chia sẻ đến bạn, hy vọng có thể giúp bạn có thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!